• darkblurbg

Wat gebeurt er tijdens je slaap?

Gepubliceerd op: 02-02-2021

Acht uur slaap is goed voor iedereen, wordt vaak gezegd… Dit gegeven alleen al kan voor veel stress zorgen wanneer je dit niet haalt. Naar mate je ouder wordt zo rond je 50 ste verandert je behoefte aan slaap. Hoeveel slaap je nodig hebt hangt sterk af welke type mens je bent, wat je basisconstitutie is en in welke levensfase je verkeerd.

Acht uur slaap is goed voor iedereen, wordt vaak gezegd…

Dit gegeven alleen al kan voor veel stress zorgen wanneer je dit niet haalt. Naar mate je ouder wordt zo rond je 50 ste verandert je behoefte aan slaap.

Hoeveel slaap je nodig hebt hangt sterk af welke type mens je bent, wat je basisconstitutie is en in welke levensfase je verkeerd.

Wel weten we dat naarmate je ouder word je minder flexibel wordt en minder goed met stress om kunt gaan. Meebewegen met de levensfase waarin je bent is daarom ook zeer belangrijk, zeker nu je in de overgang bent

In deze blog wil ik graag wat verder stil staan bij de verschillende slaapfasen die er zijn. Inzicht hierin kan je helpen om je slaapritme beter te begrijpen. Het verklaart namelijk ook waarom je af en toe even wakker bent ’s nachts om vervolgens weer door te kunnen slapen.

Slaapklachten in de overgang is een veelvoorkomend probleem. Een van de reden is dat het hormoon progesteron afneemt. Er zijn veel verschillende uitingsvormen. Moeite hebben met inslapen en/of doorslapen, nachtelijk zweten en soms ook door slaapapneu. Naast de hormonale veranderingen kunnen ook lichamelijke en emotionele veranderingen aanleiding zijn voor een slechte nachtrust.

Maar wist je dat om slaapproblemen te ondervangen veel slapen niet de oplossing is?

Het gaat veel meer om de kwaliteit van je slaap. De kwaliteit, dus hoe diep je slaapt blijkt heel belangrijk te zijn voor onderhoud en herstel van je lichaam en geest.

Uit onderzoek blijkt dat er 5 verschillende fases bekend zijn. Dit worden ook wel de 5 fasen of stadia van slaap genoemd.

Stadia van slaap

Stadium 1: Deze fase wordt de doezelslaap genoemd. Het is de overgang tussen slapen en waken. Tijdens deze fase zijn je ogen niet meer open en voel je je wegzakken in een ontspannen toestand. Gedachten worden onsamenhangend en reageren op prikkels van buiten wordt steeds moeilijker.

Stadium 2: Dit is in de beleving van de slaper het eerste stadium van een echte slaap. Er zijn nog enkele flarden van gedachten, de spieren zijn nog meer ontspannen en er zijn geen oogbewegingen meer. Je slaap is nog zeer licht en geluiden om je heen kunnen je zo wakker maken. Stadium 1 en 2 worden ook wel de ondiepe of lichte slaap genoemd.

Stadium 3: Na ruim een half uur bereik je het derde slaapstadium. Je ervaart meer spierontspanning en je hartslag is vertraagd. Je bent in deze fase zeer moeilijk wakker te krijgen. Dit stadium is de eerste fase van de diepere slaap.

Stadium 4: In dit stadium zijn de kenmerken van rust maximaal aanwezig. Hartslag en bloeddruk bereiken een 24 uurs minimum. Stadium 3 en 4 worden de diepe slaap of delta slaap genoemd. De hersenen vertonen een patroon van diepe en langzame deltagolven. De diepe fase is het meest essentieel voor een het herstel van je lichaam. De diepe slaap kan maximaal een uur duren.

Na de diepe slaap kom je langzaam weer in een lichtere fase terecht en kom je via fase 2 in de eerste REM fase terecht.

De REM (Rapid eye movement) slaap dankt zijn naam aan de snelle oogbewegingen die voorkomen in deze fase van slaap. Deze fase wordt ook wel droomslaap genoemd. Dit komt omdat 80% die wakker gemaakt worden in deze fase aangeven dat zij lagen te dromen. Een ander belangrijk kenmerk van deze fase is de lage spierspanning. Je ledematen zijn als het waren verlamd.

De REM slaap wordt verder vergeleken met stadium 1. De ademhaling is onrustig, de bloeddruk en temperatuur nemen weer toe.

Vaak word je dan even wakker om vervolgens weer door te gaan naar stadium 1 van de slaap. Deze overgang van slapen naar waken wordt de waakgrens genoemd. De opeenvolging van deze stadia wordt een slaapcyclus genoemd. Eén slaap cylus duurt ongeveer 80 tot 120 minuten. De gemiddelde slaap bestaat uit een slaapperiode van 8 uur uit 6 cycli.

Aan het begin van de nacht ziet je slaapcycli er anders uit dan later in de nacht. Naarmate de nacht vordert, duurt de diepe slaap korter.

Vier tot 6 uur on onderbroken slaap aan het begin van de nacht, is voor de meeste van ons genoeg om een minimale nachtrust te bereiken. Deze periode wordt de kernslaap genoemd en is dus het belangrijkste. De vierde en vijfde cycli worden de restslaap genoemd. Bovenstaande laat mooi zien hoe het komt dat je af en toe in de nacht even wakker kunt zijn om vervolgens weer verder te kunnen slapen. Dit heeft alles met de verschillende slaapfases te maken. 

Wanneer je ’s morgens wakker wordt en je voelt je fit en energiek binnen een half uur, zonder stimulerende voeding zoals koffie, dan is je slaap voldoende geweest.

Mensen die maar met een paar uur slaap kunnen hebben een hele goede kernslaap. Wanneer je wel slaapt maar niet uitgerust wakker wordt dan is je kernslaap minder diep.

Emotionele en lichamelijke ontspanningsmomenten gedurende de dag lijken het wondermiddel om een goede kernslaap te bereiken. De balans tussen activiteiten en rust momenten zijn hierbij zeer belangrijk.

Voor een goed herstel ban je slaapklachten begin je dus altijd overdag.

Slaapmedicatie

Slaap medicatie wordt veelvuldig voorgeschreven door huisartsen. Slaapmedicatie verlengd de duur van de slaap, maar hebben een ongunstig effect op de diepte van de slaap. Doordat de diepte van je slaap vermindert rust je dus minder uit.  Slaapmedicatie is voor ernstige slaapproblemen kortdurend een effectieve manier om slapeloosheid tegen te gaan. Je neemt hiermee de oorzaak niet weg, waardoor de klachten weer terugkomen wanneer je stopt. Slaapmedicatie is verslavend.

Soms wordt er gevraagd of het verstandig is om te starten met bio identieke hormonen om je progesteron spiegel weer te verhogen, zodat klachten ook kunnen verdwijnen.

Mijn advies

Mijn advies hierin is om eerst met behulp van voeding, ondersteund met de juiste mineralen en vitamines, leefstijl en stress managementtechnieken te kijken of je klachten afnemen. Mochten de klachten dusdanig ernstig blijven dan is een volgende stap om te onderzoeken of je baat kunt hebben bij bio identieke hormonen.